Pesacḥ
Pesach is een feest in het voorjaar. Het herinnert aan het feit dat de Israëlieten meer dan 200 jaar slaven waren voor de farao in Egypte. Het is een viering van vrijheid.
Het feest begint met de seder – een lange, maar interactieve avond vol discussie, gebed, zang, het vertellen van verhalen en natuurlijk een maaltijd. Alles gebeurt in een bepaalde volgorde (seder is Hebreeuws voor ‘orde’), waarbij een boek genaamd de haggada wordt gevolgd. Dit zorgt ervoor dat het verhaal van slavernij en de uittocht uit Egypte van generatie op generatie wordt doorgegeven en voor altijd wordt herinnerd.
De Israëlieten verlieten Egypte in haast, waardoor hun brood geen tijd had om te rijzen. Dit herinneren we door tijdens het hele feest matze (een platte, crackerachtige broodsoort) te eten in plaats van gewoon brood. De meeste Joden vermijden ook het eten van ander chameets – voedsel dat gerezen is, zoals cake. Veel mensen houden een grote voorjaarsschoonmaak om ervoor te zorgen dat er geen kruimels chameets in huis te vinden zijn.
Chameets symboliseert ook een opgeblazen ego (wanneer mensen denken dat ze geweldig en heel belangrijk zijn). Het wegdoen van deze ‘opgeblazenheid’ herinnert ons eraan nederig te zijn en de eenvoudige dingen in het leven te waarderen – omdat wij ooit slaven waren zonder rijkdom of vrijheid.
Het sederbord wordt gevuld met veel symbolisch voedsel dat tijdens de seder wordt gegeten. Elk onderdeel herinnert aan een ander deel van het verhaal over slavernij en de uittocht uit Egypte.
(De exacte invulling van het selderbord verschilt enigszins per regio en familietraditie!)
Soli uit Manchester gebruikt zijn eigen videocamera om de ervaring van zijn familie te delen bij de voorbereiding voor het feest van Pesach, Cortesia: BBC Teach — Mijn leven, mijn religie: Jodendom
Charedische mannen maken matzes voor Pesach
Zoek op
Is er bewijs gevonden door historici in Egypte dat deze gebeurtenissen plaatsvonden bij de Israëlieten?
Kritisch denken
1. Wat kan geleerd worden van het doorvertellen van het verhaal van een volk dat 3.000 jaar geleden tot slaaf was gemaakt?
2. Doen Nederlandse mensen (en industrieën) genoeg om de moderne slavernij en kinderarbeid in de wereld te stoppen? Wat zou u kunnen doen om te helpen?
Wist je dat?
1. Om kosjer voor Pesach te zijn, moet het proces van het maken van matze – van het toevoegen van water aan de bloem tot het uit de oven halen – binnen 18 minuten voltooid zijn! Dit zorgt ervoor dat het geen tijd heeft om te rijzen.
2. De mitswa in de Torah om vreemdelingen en bekeerlingen tot het jodendom te helpen, is verbonden met het Pesach-verhaal:
“Gij zult een vreemdeling niet onderdrukken, want gij kent de gevoelens van de vreemdeling, daar gij zelf vreemdelingen waart in het land Egypte.” (Exodus 23)
Check je kennis
1. Wat herdenk je en vier je tijdens Pesach?
2. Welk Pesach-voedsel en welke Pesach-tradities helpen Joden zich te herinneren wat er meer dan 2000 jaar gelden gebeurde?
3. Wat wordt er traditioneel niet gegeten tijdens Pesach?