De Joodse Kalender
Joodse dagen lopen van avond tot avond, niet van middernacht tot middernacht. Dit komt uit de beschrijving van de scheppingsdagen in de Torah, waar de avond eerst komt: “Er was avond en er was ochtend…” (Genesis 1). Daarom beginnen de sabbat en alle Joodse feestdagen bij zonsondergang.
De Hebreeuwse kalender is een lunisolaire kalender, wat betekent dat hij zowel de cyclus van de maan als de zon volgt. Er zijn 12 maanden met Hebreeuwse namen, en elke maand heeft 29 of 30 dagen om de nieuwe maan te volgen. Hierdoor is het Hebreeuwse jaar 11 dagen korter dan het Gregoriaanse/zonjaar. Maar er zijn schrikkeljaren (7 keer in 19 jaar) waarin een hele extra maand wordt toegevoegd om de kalender in lijn te houden met de seizoenen, zodat de Joodse feestdagen altijd in de juiste tijd van het jaar vallen!
Het Joodse nieuwjaar – Rosj Hasjana – valt rond dezelfde tijd als het begin van het nieuwe schooljaar. Ik heb het gevoel dat dit me echt helpt, omdat ik elke herfst een frisse start kan maken, zowel op school als emotioneel. Mijn familie volgt niet alleen de gewone kalender, maar ook de Joodse kalender. Daarom hebben we in de keuken een Joodse kalender aan de muur hangen.
Die kalender helpt me om alles te plannen, zoals wat er op school gebeurt, mijn voetbalteam of afspraken met vrienden. Zo zorg ik ervoor dat die niet in conflict komen met belangrijke Joodse feestdagen en gebeurtenissen. Omdat we zowel de Westerse als de Joodse kalender volgen, vindt mijn kleine zusje het geweldig dat ze elk jaar twee keer haar verjaardag kan vieren!
– Edden, (16) Liverpool
Er zijn veel feestdagen en speciale dagen die het Joodse jaar markeren. De meeste zijn vastgelegd in de Torah, zoals Rosj Hasjana, Jom Kippoer, Pesacḥ, Shavuot en Soekkot.
Tu B’Shvat is een feest dat in de Misjna (de Mondelinge Wet) wordt genoemd. Andere religieuze feesten, zoals Chanoeka, Poerim en Simcḥat Thora, zijn pas later aan de Joodse kalender toegevoegd.
Recent zijn er ook enkele bijzondere dagen bijgekomen, zoals Yom HaShoah (Holocaust Herdenkingsdag), Tisha B’Av (de negende van Av) en Yom Ha’Atzmaut (Israëlische Onafhankelijkheidsdag).
Joodse kalenderhulp
Voer een gewone (Gregoriaanse) kalenderdatum in of een Hebreeuwse kalenderdatum, en de tool zet deze om van de ene kalender naar de andere.
Zoek op
1. Waarom vieren veel Joden in de diaspora (buiten Israël) de meeste feestdagen (zoals Shavuot) twee dagen, terwijl de Torah zegt dat ze één dag duren?
2. De Islamitische kalender (ook wel de Hijri-kalender genoemd) is volledig gebaseerd op de maan, in plaats van zowel de maan als de zon zoals de Joodse kalender. Wat zijn enkele andere verschillen tussen deze twee kalendersystemen?
Kritisch denken
Joden hebben een verjaardagsdatum volgens zowel de Gregoriaanse kalender als de Joodse kalender. Deze vallen elk jaar op verschillende dagen. Welke datum denk je dat ze elk jaar moeten gebruiken om hun verjaardag te vieren en waarom?
Wist je dat?
De maand ‘Ḥeshvan‘ wordt vaak ‘Mar-Ḥeshvan‘ genoemd, wat ‘bitter Ḥeshvan’ betekent, omdat er in deze maand geen feestdagen zijn die het speciaal maken!
Check je kennis
1. Wat is de naam van de kalender die zowel de maan als de zon volgt?
2. Vallen Joodse feestdagen elk jaar altijd in dezelfde seizoenen?
3. Worden alle Joodse feestdagen en speciale dagen in de Torah genoemd?